TR EN
ASMA TAVAN SİSTEMLERİ VE UYGULAMALARI
05/10/2021

Asma tavanlar, endüstriyel amaçlı yapılarda sıklıkla kullanılan, kullanıldıkları mekanın ısı yalıtımı, ses yalıtımı, aydınlatma ve havalandırma gibi çeşitli gereksinimlerinin sağlanmasında oynadıkları rol ile mekânsal konfora katkı sunan yapı elemanlarıdır. Bununla beraber, tesisatları gizlemek, düz bir tavan görüntüsü elde etmek gibi çeşitli amaçlarla da tercih edilen asma tavanlar, mekanın estetik değerini arttırmaktadırlar.

Asma tavanların seçimi, onların kullanım amacı ve kullanılacağı yer göz önünde bulundurularak yapılmalıdır. Öncelikle asma tavanlar ile hangi mekânsal sorunlara çözüm üretileceği ve bu sorunlardan hangilerinin öncelikli olduğu belirlenmeli ve bu doğrultuda asma tavan uygulamasında hangi malzeme ve montaj yönteminin kullanılacağı kararlaştırılmalıdır. Asma tavan sistemlerinin seçiminde dikkat edilmesi gereken başlıklar şunlardır;

Görünüş, Yüzey Özellikleri ve Estetik

Tavan, geniş bir kullanım alanına sahip ve tasarımsal bütünlüğü sağlamada mekan algısı açısından en etkili yüzeylerden biridir. Birbirinden farklı doku ve görünüşe sahip asma tavanlar duvar ve döşeme ile bir bütün oluşturarak mekan kimliğinin tanımlanmasında rol almakta ve tesisatın gizlenmesini sağlayarak estetik algıyı desteklemektedir.

Akustik

Asma tavanlarda kullanıldıkları hacmin akustik ihtiyaçlarına uygun kaplama malzemelerinin ve bağlantı detaylarının seçimi gürültü denetiminin sağlanmasına katkıda bulunarak mekanın akustik konforunu arttırmaktadır.

Işık Yansıtıcılığı

Özellikle yoğun aydınlatma gereken mekanlarda asma tavanın ışığı yüksek seviyede yansıtacak özelliklerde seçimi, hem mekanın doğru seviyede aydınlatılmasını hem de mekanda elektik enerjisinin tüketiminin azaltılmasını sağlamaktadır.

Yangın Koruması

Asma tavanlarda paneller arasındaki boşluk ve birleşim detayları olası bir yangın durumunda duman sızdırma oranını belirlemektedir (Chou vd., 2020, s. 7244). Yangın dayanımına sahip asma tavan seçimi yapısal elemanları, havalandırma ve iklimlendirme sistemlerini ve elektrik tesisatını yangının etkilerinden korumaktadır.

Nem Dayanımı

Yapılarda nem; küf, mantar, bakteri vb. mikrobiyolojik aktivitelerin oluşmasına sebep olmaktadır. Ortamın hava kalitesi olumsuz etkilenmekte ve insan sağlığını tehdit etmektedir (Yıldız ve Dal, 2016, s. 25-37).  Asma tavanlar, neme maruz kaldığında dayanıklı değildirler, bu sebeple uygulanacakları mekanın su ve neme maruz kalma ihtimali değerlendirilerek asma tavan seçimi yapılırken neme karşı dayanımları göz önünde bulundurulmalıdır.

Isı Yalıtımı

Asma tavanlar, ısı yalıtım malzemeleri olmamalarına rağmen yüksek ısı yalıtım performansı sağlayarak binanın enerji ihtiyacına katkıda bulunabilirler. Seçilecek malzemenin kalınlığı ve gözenek çapı azaldıkça ve malzeme ısısı ile hacim ağırlığı arttıkça ısı iletkenliği artmaktadır (Ülker, 2009, s.26).

Sökülebilirlik

Asma tavan malzemelerinin kolayca sökülebilir olması, tesisatların bakım ve onarımı sırasında, tavan kaplama malzemelerinin değişimi gerektiğinde veya olası bir taşınma durumunda gerekli değişikliklerin yapılmasını kolaylaştırmaktadır.

Hijyen, Küf ve Bakteri Direnci

Mekanlarda küf ve bakteri oluşumunun önlenmesi için asma tavan malzemesi seçiminde bakteri ve mantar oluşumuna dayanıklı, tavan yüzeyini koruyan ve tavan boşluğundaki olumsuz etkileri ortadan kaldırmaya yardımcı inorganik malzemeler tercih edilmelidir.

Teknik Donatı Entegrasyonu

Asma tavan sistemlerinin yapıları gereği tavanın üstünde yer alan elektrik, sıhhi tesisat, mekanik tesisat, aydınlatma, ısıtma ve yangın söndürme sistemleriyle entegrasyonu görsel estetik, erişim ve bakım kolaylığı ile işlevselliği de sağlamaktadır.

Uzun Ömür

Bakımları ve temizlikleri, asma tavan sağlayıcısının belirttiği şekilde yapıldığı takdirde asma tavanlar performans özelliklerini uzun süre korumaktadır.

Darbe Dayanımı

Darbe dayanımı yüksek asma tavan malzemesi seçimi hem yapıda oluşabilecek olası hasarların azaltılmasında hem de kullanıcılar için konforlu bir ortam yaratılmasında önemlidir.

İç Ortam Hava Kalitesi

İç ortam hava kalitesini arttırmak amacıyla doğru ve yeterli havalandırma sağlanmalı ve asma tavan kaplama malzemesi seçiminde uçucu organik bileşen salınımı düşük malzemeler tercih edilmelidir.

Sismik Beklentiler

Asma tavan sistemleri, sismik olaylar sırasında panellerin kırılması, tavan ızgara elemanlarının ve bağlantılarının burkulması ya da yapının işlevselliğini olumsuz yönde etkilemesi gibi çeşitli hasara neden olabilmektedir. Bu nedenle özellikle Türkiye gibi deprem bölgesinde bulunan bölgelerde asma tavanların deprem sırasındaki performansı kritik bir önem taşımaktadır.

Çevresel Faktörler

Asma tavan seçiminde zararlı mikroorganizma üretebilecek bileşenlerden uzak durulması gerekmektedir. Sağlığa zararlı olmayan bileşenlerin tercih edilmesine ve gerekli standartlara uygun davranılmasına dikkat edilmelidir. Sürdürülebilirlik, geri kazanıma uygunluk gibi hususlar da göz önünde bulundurulmalıdır.

Sonuç olarak, yapının kullanım amacına ve yapısal gerekliliklerine göre belirlenecek asma tavan malzemesi ve taşıyıcı sistemi seçimi önemlidir. Asma Tavan Sistemleri birbirinden farklı hammadde, özellik ve biçimdedirler. Örneğin; alçı ve alçı kökenli, metal ve metal kökenli, ahşap kökenli (organik), mineral kökenli(inorganik), kumaş, seramik, cam ya da polimer kökenli asma tavan sistemleri bulunmaktadır.

Uzun ömürlü olmaları, kurulum kolaylığı sağlamaları, iyi ses yalıtımı özelliklerine sahip olmaları, işlevsellikleri, mükemmel nem direnci özellikleri, yangın güvenliğini sağlamaları ve kolayca yıkanabilir olmaları sayesinde asma tavan malzemeleri içinde en çok tercih edilenlerden biri olan metal asma tavan sistemlerimizle ilgili daha fazla bilgi edinmek için Integra serimizi inceleyebilirsiniz. Asma tavan malzeme seçimi kadar önemli diğer bir husus olan, lay-in, clip-in ve hook-on başta olmak üzere farklı biçimlerde gerçekleştirilebilen asma tavan uygulamalarını keşfetmek için 3D metal asma tavan uygulama videolarımıza göz atabilirsiniz.


Kaynakça:

GÜLER, M. Betül, KASAPOĞLU, Esin “İç Mekanlarda Asma Tavan Uygulamaları” , Mimarlık ve Yaşam Dergisi

© 2021 ASPEN Yapı ve Zemin.Tüm hakları saklıdır.